Bilim ve teknoloji dünyası, Türkiye’den gelen tarihi bir haberle sarsıldı. İstanbul merkezli bir araştırma ekibi, yapay zeka kullanarak Alzheimer hastalığını klinik belirtiler ortaya çıkmadan tam 10 yıl önce %98 gibi inanılmaz bir doğruluk oranıyla teşhis edebilen devrim niteliğinde bir yöntem geliştirdi. Bu çığır açan gelişme, milyonlarca insanın hayatını değiştirebilecek ve hastalığın seyrine karşı mücadelede yeni bir umut kapısı aralayabilir. Teknopuls olarak, insanlık için bu büyük adımı atan bilim insanlarımızın başarısını gururla sunuyoruz.
Boğaziçi Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü ile Bilgisayar Mühendisliği Bölümü’nün ortak yürüttüğü “Proje ANKA” kod adlı çalışmanın sonuçları, dünyanın en prestijli nöroloji dergilerinden birinde yayımlandı. Prof. Dr. Aylin Korkmaz liderliğindeki ekip, yıllardır süren yoğun çalışmalarının meyvesini alarak, Alzheimer’ın erken teşhisinde adeta bir devrim yarattı. Bu başarı, sadece tıp dünyası için değil, aynı zamanda Türkiye’nin bilimsel araştırmalardaki potansiyelini de gözler önüne seriyor.
Yapay Zeka Beynin Sırlarını Nasıl Çözüyor?
Geliştirilen sistem, derin öğrenme (deep learning) algoritmaları üzerine kurulu karmaşık bir yapay zeka modeline dayanıyor. Peki, bu teknoloji tam olarak nasıl çalışıyor? Sistem, hastaların beyin MR (Manyetik Rezonans) görüntülerini analiz ederek, insan gözünün fark edemeyeceği kadar küçük ve erken evredeki yapısal değişiklikleri ve anormallikleri tespit ediyor. Yapay zeka, on binlerce sağlıklı ve Alzheimer teşhisi konmuş bireyin beyin taramalarından oluşan devasa bir veri seti ile eğitildi. Bu eğitim süreci sayesinde model, hastalığın en erken izlerini bile yüksek bir hassasiyetle ayırt etme yeteneği kazandı.
Prof. Dr. Korkmaz, yaptığı açıklamada, “Yapay zekamız, beyindeki hipokampus bölgesindeki hacimsel küçülme, kortikal incelme ve nöronal bağlantılardaki zayıflama gibi mikroskobik değişiklikleri, hastalık semptomlara yol açmadan yıllar önce saptayabiliyor. Bu, bir nevi geleceği okumak gibi. Bugüne kadar Alzheimer teşhisi genellikle hafıza kaybı gibi belirtiler ortaya çıktıktan sonra konulabiliyordu ve bu da tedavi için çok geç olabiliyordu. Artık bu durumu kökten değiştirme şansımız var.” ifadelerini kullandı.
Erken Teşhisin Tedavi Süreçlerine Etkisi
Alzheimer hastalığında erken teşhis, tedavinin etkinliği açısından hayati önem taşıyor. Mevcut tedaviler hastalığı tamamen ortadan kaldıramasa da, erken evrede başlandığında hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor ve hastanın yaşam kalitesini önemli ölçüde artırabiliyor. Türk bilim insanlarının geliştirdiği bu yöntem, koruyucu hekimlik ve kişiselleştirilmiş tıp alanında yeni bir çağ başlatabilir. Gelecekte, risk grubundaki bireyler düzenli olarak bu yapay zeka destekli taramadan geçirilerek, hastalığa yakalanma olasılıkları çok önceden belirlenebilecek. Bu sayede, yaşam tarzı değişiklikleri, özel diyetler ve yeni nesil ilaç tedavileri ile hastalığın ortaya çıkışı geciktirilebilir veya etkileri en aza indirilebilir.
Klinik Testler ve Gelecek Vizyonu
“Proje ANKA” ekibinin geliştirdiği model, laboratuvar ortamındaki testleri ve retrospektif veri analizlerini başarıyla tamamladı. Şu anda Türkiye’nin önde gelen üniversite hastanelerinde geniş kapsamlı klinik deneme sürecine geçilmiş durumda. İlk sonuçların oldukça umut verici olduğu belirtiliyor. Ekibin bir sonraki hedefi, Sağlık Bakanlığı ve uluslararası sağlık otoritelerinden gerekli onayları alarak, önümüzdeki 3 ila 5 yıl içinde bu teknolojiyi tüm dünyadaki hastanelerin ve kliniklerin kullanımına sunmak. Bu tarihi gelişmenin tüm aşamalarını ve gelecekteki güncellemeleri https://www.teknopuls.com.tr/ adresinden takip edebilirsiniz.
Bu buluş, sadece Alzheimer ile mücadelede değil, aynı zamanda Parkinson ve ALS gibi diğer nörodejeneratif hastalıkların erken teşhisi için de bir model oluşturma potansiyeli taşıyor. Prof. Dr. Aylin Korkmaz ve ekibinin bu olağanüstü başarısı, bilimin ve teknolojinin insan hayatına ne denli büyük katkılar sunabileceğinin en somut kanıtı. Teknopuls ekibi olarak, ülkemizi uluslararası bilim arenasında gururlandıran bu değerli çalışmayı yakından izlemeye ve okurlarımıza aktarmaya devam edeceğiz. Bu gelişme, geleceğe dair umutlarımızı yeşerten parlak bir ışık olarak tıp tarihine adını altın harflerle yazdırdı.
